Müzayede ve Sanat Terimleri Sözlüğü

Mezatta ya da galeride en sık duyduğunuz kelimeleri kısaca açıkladık. Aklınıza takılan başka bir şey olursa Sık Sorulan Sorular sayfamıza bakın.

Sözlükteki terimler üç gruba ayrılır. Müzayede terimleri (pey, lot, ön teklif, teklif artışı, açılış fiyatı, çekiç fiyatı, rezerv pey) teklif sürecinin nasıl işlediğini anlatır; eser ve teknik terimleri (künye, yağlı boya, akrilik, duralit, edisyon) bir tablonun ne olduğunu; durum ve belge terimleri (kondisyon, kraklür, provenans, özgünlük sertifikası) ise ne durumda olduğunu ve neyi belgelediğini anlamanıza yardım eder. Bir eseri satın almadan önce künyesini, tekniğini ve kondisyonunu birlikte okumak, doğru karar vermenin en kısa yoludur. Her terimin kendi bağlantısı vardır; bir tanımı arkadaşınıza göndermek için başlığının bağlantısını kullanabilirsiniz.

Sözlükte yer almasını istediğiniz bir terim varsa bize yazın; eksik bıraktığımız tanımları düzenli olarak ekliyoruz. Teklif vermeye hazırsanız müzayede kataloğuna, sabit fiyatlı eserlere bakmak için satıştaki eserlere geçebilirsiniz.

Müzayede: Eserlerin belirli bir başlangıç noktasından teklif alınarak en yüksek teklifi verene satıldığı satış usulü. Bizde haftalık olarak canlı yapılır.
Mezat: Müzayedenin halk arasındaki adı. Osmanlı'dan beri kullanılır; anlamı aynıdır.
Pey sürmek: Müzayedede bir esere teklif vermek. Her yeni pey, bir öncekinden yüksek olmak zorundadır.
Ön teklif: Canlı mezat başlamadan önce katalogdaki bir esere verilen teklif. Sitede son ön teklif tutarı herkese görünür, teklifi verenin kim olduğu gösterilmez.
Açılış fiyatı: Canlı müzayedede bir eserin teklife açıldığı ilk tutar.
Hemen al fiyatı: Eseri teklif sürecini beklemeden doğrudan satın alabileceğiniz sabit fiyat. Satıştaki eserlerde geçerlidir.
Provenans: Bir eserin sahiplik geçmişi: kimden kime, hangi yoldan geçtiği. Eserin güvenilirliğini belgelemenin temelidir.
Ekspertiz: Eserin sanatçısı, tekniği, dönemi ve durumu hakkında uzman görüşü. Piyasa değeri tahminini de içerebilir.
Değerleme: Bir eserin bugünkü piyasada ne kadar edebileceğinin tahmin edilmesi. Sitedeki formdan fotoğraf göndererek talep edebilirsiniz.
Galeri sertifikası: Eserin galerimiz üzerinden alım–satımını ve provenansını kayda geçiren belge. Özgünlük garantisi değildir; özgünlük belgesi varsa eser detayında ayrıca yazılır.
Teknik: Eserin hangi malzeme ve yöntemle yapıldığı: tuval üzeri yağlı boya, akrilik, guaj, suluboya, karışık teknik gibi.
Çekiç fiyatı: Müzayedede son teklifin kabul edilip çekicin indiği tutar. Komisyon ve varsa diğer giderler bu tutarın dışındadır.
Rezerv fiyat (rezerv pey): Satıcının, eserin altında satılmasını istemediği alt sınır. Sanatsal Müzayede'de tablo, başlangıç için beklenen rezerv pey geçilmişse en yüksek teklifi verene gider. Teklifler bu sınıra ulaşmazsa eser satılmayabilir.
Künye: Eseri tanımlayan temel bilgiler: sanatçı, eser adı, teknik, ölçü, varsa yıl ve imza. Sitede her eser sayfasında künye tablosu bulunur.
Envanter numarası: Galerinin her esere verdiği kayıt numarası. Aynı sanatçının aynı teknik ve ölçüdeki eserlerini birbirinden ayırır; eser sayfasında başlıkta ve künyede görünür.
Edisyon: Baskı resimlerde (serigrafi, gravür gibi) aynı matristen basılan sınırlı sayıdaki nüsha. 6/9 yazısı, dokuz baskının altıncısı demektir.
Serigrafi: İpek elek üzerinden boyanın kâğıda geçirilmesiyle yapılan baskı resim tekniği. Genellikle numaralı ve imzalı edisyonlar hâlinde basılır.
Gravür: Bir metal ya da ahşap yüzeye kazınan desenin boyayla kâğıda basılmasıyla elde edilen baskı resim. Her baskı elle yapıldığı için nüshalar arasında küçük farklar olabilir.
Kondisyon: Eserin fiziksel durumu: yüzeyde çizik, leke, kırışma ya da restorasyon izi olup olmadığı. Alım öncesi bu bilgiyi sormak ve fotoğraf istemek doğru olur.
Çerçeveli / çerçevesiz: Eserin çerçevesiyle birlikte mi satıldığı. Eser sayfasındaki künyede ve başlık altında belirtilir; heykel gibi bazı eserlerde bu bilgi yoktur.
İmza: Sanatçının eser üzerindeki el yazısı işareti. Genellikle ön yüzün alt köşesinde, bazen arkada bulunur.
Lot: Müzayedede satışa çıkarılan tek eser ya da birlikte satılan eser grubu. Katalogda sıra numarası alır.
Katalog: Bir müzayede oturumunda satışa çıkacak eserlerin, yayından önce sitede açılan listesi. Her kayıtta sanatçı adı, teknik, ölçü ve eserin fotoğrafı yer alır.
Son teklif: Canlı yayında bir eser için verilen ve satış ilan edilmeden önceki en yüksek teklif. Instagram canlı yayınında yorum yazarak verilir.
Teklif artışı: Her yeni teklifin bir öncekinden en az ne kadar yüksek olması gerektiği. Canlı yayında sunucu tarafından belirtilir; yalnızca net rakam yazılır.
Çekiç inmek: Müzayedede en yüksek teklifin kabul edilip satışın ilan edilmesi. Sanatsal Müzayede'de satış Instagram yayınında kesinleşir.
Katılım kaydı: Canlı müzayedeye katılmak için Instagram DM'den ad, soyad ve telefon numarasının paylaşılması. DM yalnızca bu kayıt içindir; ödeme bilgisi DM'den istenmez.
Hizmet bedeli (komisyon): Satış ya da müzayede gerçekleştiğinde satıcıdan alınan bedel. Süreli online müzayedelerde %10+KDV, Instagram müzayedelerinde %15+KDV'dir.
KDV ve kargo hariç: Sitedeki teklif değerleri ve Hemen Al fiyatları Katma Değer Vergisi (KDV) ve kargo hariç fiyatlardır.
Tuval: Boyanın uygulandığı, ahşap bir çıtaya gerilmiş kumaş yüzey. Çoğunlukla keten ya da pamuktan yapılır.
Yağlı boya: Pigmentin keten yağı gibi kuruyan yağlarla bağlandığı, yavaş kuruyan ve katman katman çalışılabilen boya. Genellikle tuval üzerine yapılır.
Akrilik boya: Suyla inceltilebilen, hızlı kuruyan sentetik boya. Kuruduktan sonra suya dayanıklıdır; tuval, kâğıt ve duralit üzerinde kullanılır.
Suluboya: Pigmentin suyla inceltilerek şeffaf katmanlar hâlinde sürüldüğü teknik. Genellikle kâğıt üzerine yapılır; ışığa ve neme duyarlıdır.
Guaj: Suluboyaya benzeyen ama örtücü (opak) su bazlı boya. Kâğıt üzerinde canlı ve mat yüzeyler verir.
Karışık teknik: Bir eserde boya, kalem, pastel, kolaj gibi birden fazla malzemenin birlikte kullanılması.
Duralit: Preslenmiş lif levha. Yağlı boya ve karışık teknik çalışmalarda yüzey olarak kullanılır; sitede "duralit üstü karışık teknik" gibi etiketlerde geçer.
Kolaj: Kâğıt, kumaş gibi farklı malzemelerin bir yüzeye yapıştırılmasıyla oluşturulan eser.
Yazma: Kumaş üzerine kalıpla boya basılarak yapılan geleneksel baskı sanatı.
Minyatür: Küçük boyutlu, ayrıntılı ve genellikle kâğıt üzerine yapılan resim. Kitap resmi geleneğinden gelir.
Matris: Baskı resimde (gravür, serigrafi gibi) görüntünün hazırlandığı levha, elek ya da kalıp. Nüshalar bu matristen basılır.
Artist proof (E.A.): Baskı resimde sanatçının kendisi için ayırdığı deneme ya da hatıra baskı. Edisyon numarası yerine genellikle E.A. ya da A.P. yazılır.
Rötuş: Hasar görmüş bir yüzeyin sonradan boyayla tamamlanması. Alım öncesi sorulması gereken kondisyon bilgilerindendir.
Restorasyon: Hasarlı ya da yıpranmış bir eserin uzman tarafından onarılması. Yapıldıysa ayrıntısını ve belgesini sormak doğru olur.
Kraklür: Eski yağlı boya yüzeylerde zamanla oluşan ince çatlak ağı. Yaşa bağlı doğal bir iz olabilir; sorun olup olmadığını uzman değerlendirir.
Şasi: Tuvalin gerildiği ahşap çıta. Tuvalin gergin kalmasını sağlar.
Paspartu: Kâğıt eserlerin cama ve çerçeveye temas etmemesi için etrafına konan karton çerçeve.
Katalog raisonné: Bir sanatçının bilinen tüm eserlerinin bilimsel biçimde listelendiği kaynak. Eserin kayıtlarda geçip geçmediğini araştırmakta kullanılır.
Özgünlük sertifikası: Eserin sanatçıya ait olduğunu beyan eden belge: sanatçı, aile/mirasçı, eksper veya müze tarafından düzenlenir. Galeri sertifikasından farklıdır.
NFC etiketi: İsterseniz eserinize Sanatsal Müzayede NFC etiketi işleyebiliriz. Telefonunuzu yaklaştırdığınızda eserin galeri sertifikasına ve varsa ressam veya eksper onayına ulaşırsınız. Talebe göre işlenir.